CHAN NUOI LON O HOAI NHON

Xây dựng thương hiệu heo Hoài Ân

Với hơn 15.000 hộ dân chăn nuôi, mỗi năm cung ứng ra thị trường khoảng 500 ngàn con heo, huyện Hoài Ân được xem là vựa heo lớn nhất miền Trung. Ý thức rất rõ về thế mạnh đất đai, khí hậu, kinh nghiệm chăn nuôi ở địa phương mình, người chăn nuôi ở Hoài Ân đang từng bước tạo dựng các mô hình chăn nuôi sạch, hướng đến xây dựng và phát triển thương hiệu cho ngành chăn nuôi heo ở Hoài Ân một cách bền vững.

Chị Nguyễn Thị Thu, 45 tuổi, thôn Gò Cau, thị trấn Tăng Bạt Hổ vừa xây chuồng trại mới với mức đầu tư 5 triệu đồng/ô nuôi theo đúng mô hình chăn nuôi heo sạch.

Nuôi heo để làm giàu

Nói về sự phát triển mạnh của nghề chăn nuôi heo ở Hoài Ân, chỉ cần lấy số liệu của dịch vụ phụ trợ minh họa cũng đã đủ thuyết phục. Năm 2011, toàn huyện chỉ có 7 đại lý thuốc thú y, thì nay, con số này là 25, và còn 5 đại lý nữa đang xin giấy phép hoạt động. Hai năm trở lại đây, số đại lý thức ăn chăn nuôi trên địa bàn huyện đã tăng gần gấp 5 lần, từ 50 đại lý (cấp 1, cấp 2 và cấp 3) tăng lên 241.

Sự phát triển mạnh mẽ của nghề chăn nuôi heo ở Hoài Ân trong những năm gần đây đã mang đến cuộc sống ổn định cho nhiều chủ trang trại, gia trại, hộ gia đình. Cả thôn Tân Thịnh, xã Ân Tường Tây, nơi được mệnh danh là “làng nuôi heo”, có 186 hộ thì có tới 8 trang trại lớn nuôi từ 200 con heo trở lên, còn lại là gia trại quy mô 50 - 100 con. Thôn trưởng Mai Văn Rõ, 52 tuổi, cũng là chủ trang trại với gần 300 con heo, kể rằng, thôn này vốn rất nghèo, người dân chỉ sống bằng nghề trồng lúa. Từ năm 2000, một số hộ có người thân lập nghiệp bằng nghề nuôi heo ở TP Hồ Chí Minh trở về quê mở rộng chuồng trại nuôi heo tại nhà với quy mô lớn. Thấy hiệu quả, nhiều người dân địa phương cũng làm theo, học tập cách chăn nuôi quy mô và mạnh dạn đầu tư bài bản. Không chỉ người địa phương, có cả người nơi khác cũng đến đây thuê đất, đầu tư nuôi heo theo kiểu này, mà ông Rõ là một ví dụ. Sau nhiều năm gắn bó với nghề nuôi heo ở Tân Thịnh, ông trưởng thôn vốn quê ở Hoài Hương (Hoài Nhơn) đã gầy dựng được một cơ ngơi rộng trên 10 ha đất nuôi heo, gà, trồng keo, chè… thu nhập trên 1 tỉ đồng/năm.

Những tỉ phú nhờ chăn nuôi heo không chỉ ở Ân Tường Tây mà rải khắp cả huyện, như ông Ngô Đức Trung, Hoàng Văn Bơ (Ân Đức), Hoàng Anh Dũng, Phạm Văn Bích (Ân Tường Đông) Nguyễn Tấn Trung (Ân Tường Tây).

Heo thịt ở Hoài Ân được đánh giá có chất lượng nên thị trường hút hàng, tiêu thụ mạnh, giá lúc nào cũng nhỉnh hơn chỗ khác 1- 2 giá. Ông Trần Thiện Khiêm, thương lái mua bán heo ở thôn Gò Cau, thị trấn Tăng Bạt Hổ, cho biết: “Thương lái không chỉ là người địa phương chuyên thu gom heo đi tiêu thụ tại các thị trường miền Nam, Tây nguyên, Đà Nẵng mà các chủ vựa heo từ các tỉnh như Đà Nẵng, Quảng Nam, Huế… cũng đưa xe đến tại Hoài Ân để thu mua”.

Đàn heo phát triển, các dịch vụ phụ trợ cho nghề nuôi heo cũng phát triển theo và hoạt động nhộn nhịp không kém. Mỗi ngày, có hàng trăm chuyến xe đi thu mua heo khắp huyện. Dịch vụ vận tải, kinh doanh thức ăn gia súc, làm công tại các trang trại chăn nuôi, thu gom heo đã giúp giải quyết nhiều công lao động lúc nông nhàn. Nhờ nuôi heo, làm dịch vụ cho nghề chăn nuôi heo, nhiều gia đình ở Hoài Ân đã xây được nhà cửa khang trang, mua sắm tiện nghi gia đình trị giá hàng trăm triệu đồng, có gia đình còn sắm cả ô tô.

Anh Mai Văn Rõ cho biết, để tiết kiệm chi phí chăn nuôi, anh liên hệ trực tiếp công ty sản xuất thức ăn chăn nuôi nhận hàng cho trang trại của mình và bán lại cho một số hộ chăn nuôi ở thôn.

Tiến đến nuôi heo sạch

Từ sau đợt dịch năm 2010, đàn heo của Hoài Ân giảm từ 120 ngàn con xuống còn dưới 80 ngàn con vào cuối năm, khiến nhiều người chăn nuôi thua lỗ nặng. Để hỗ trợ cho vựa heo lớn nhất miền Trung này khôi phục sản xuất, Chi cục Thú y tỉnh đã xây dựng mô hình nuôi heo sạch tại thôn Tân Thịnh (Ân Tường Tây) với 80 hộ tham gia, quy mô 3.000 con heo. Các trang trại lớn thì tìm đến quy trình nuôi heo sạch để bảo vệ lợi ích của mình và nâng cao chất lượng đàn heo. Nhiều người chăn nuôi quy mô gia trại cũng bắt đầu ý thức tầm quan trọng của việc vệ sinh an toàn chăn nuôi nên đăng ký học các lớp sơ cấp, trung cấp thú y, tìm hiểu về cách phòng chống dịch bệnh.

Chúng tôi tìm đến trang trại chăn nuôi heo khép kín của anh Bùi Hoàng Tín ở thôn Gò Cau, thị trấn Tăng Bạt Hổ. Hiện trong chuồng của anh có 32 con heo nái F1, hàng trăm con heo thịt, cùng với đó là một tủ thuốc thú y có đầy đủ các loại thuốc và dụng cụ phòng chữa bệnh. Anh Tín cho biết: “Trang trại của tôi thực hiện quy trình nuôi khép kín và ứng dụng các tiến bộ khoa học vào chăn nuôi như: tự sản xuất con giống để nuôi heo thịt, tự phòng và điều trị bệnh, sử dụng thức ăn công nghiệp đồng thời dùng chế phẩm sinh học công nghệ nano và sử dụng thực phẩm từ vườn của gia đình bổ sung vào thức ăn. Chính vì vậy đàn heo không những không bị dịch bệnh, rút ngắn thời gian chăn nuôi mà chất lượng thịt đạt rất cao”.

Ở xã Ân Đức, gia trại của ông Nguyễn Văn Bơ lúc nào cũng có trên 10 heo nái, hơn 200 heo thịt. Ông Bơ vừa là nhân viên thú y thôn, vừa làm đại lý thức ăn gia súc nên rất thuận lợi trong việc chăm sóc đàn heo của mình. Ngoài ra, ông còn xây dựng hầm biogas để tận dụng chất thải chăn nuôi làm khí đốt và chạy máy phát điện dùng thắp sáng, xay xát, chế biến thức ăn gia súc. Nhờ vậy, heo ở trang trại ông ít dịch bệnh, chất lượng tốt, giá thành thấp, lợi nhuận cao.

Ở xã Ân Tường Đông, nhiều người còn biết đến trang trại nuôi heo lớn rộng trên 6ha với kinh phí đầu tư 30 tỉ đồng của chị Trần Thị Tuyết. Trang trại này hoạt động theo quy trình sạch, khép kín. Bất luận là công nhân hay người ngoài muốn vào trang trại đều phải qua phòng sát trùng. Toàn bộ hoạt động của trang trại được giám sát bằng camera.

Ông Phan Thanh Liêm, Phó Chủ tịch UBND huyện Hoài Ân, cho biết, còn hai trang trại lớn được đầu tư trên 30 tỉ đồng theo công nghệ của nước ngoài cũng đang chờ xin phép xây dựng tại xã Ân Tường Tây và Ân Tường Đông. Đó chính là những tín hiệu vui cho ngành chăn nuôi theo mô hình sạch của huyện trong thời gian tới.

Nhiều trang trại còn đầu tư ván lót sàn cho đàn heo con nhằm vệ sinh chuồng trại, giảm dịch bệnh.

Xây dựng thương hiệu

Hiện nay, Hoài Ân có trên 15.000 hộ chăn nuôi heo, trong đó có trên 130 hộ chăn nuôi với quy mô trang trại và 440 gia trại (giá trị sản xuất bình quân trên 150 triệu đồng/năm). Huyện Hoài Ân cũng đang chiếm 16/27 trang trại chăn nuôi heo của toàn tỉnh (giá trị sản xuất bình quân đạt trên 1 tỉ đồng/năm).

CHAN NUOI GA

Món “gà chỉ”, “gà đi bộ”, “gà thả vườn”… của Bình Định vài năm gần đây trở thành món ngon nức tiếng khắp nơi. Cũng vì lẽ đó các hàng quán ghi biển quảng cáo những món này mọc lên ngày càng nhiều ở TP Quy Nhơn, đặc biệt là dọc tuyến đường Quy Nhơn- Sông Cầu. Hỏi nguồn, rất nhiều chủ quán cho biết - gà Hoài Ân… Vùng nuôi gà nhiều nhất ở Hoài Ân chính là thôn Tân Thịnh, xã Ân Tường Tây, cách ngã ba Gò Loi chưa đầy cây số. Về đây giữa trưa hè nắng oi nồng, tôi vẫn nghe được tiếng gà gáy trưa rộn rã. Chị Võ Thị Trúc với đàn gà gần đến thời điểm xuất chuồng. Thôn “gà thả vườn” Trang trại đầu tiên mà chúng tôi tìm đến là của ông Mai Văn Rõ. Với diện tích hơn 40.000m2, ông Rõ nuôi đủ thứ: heo, trùn quế, rùa, cá… nhưng nhiều nhất là gà. Ông Rõ tâm sự: “Tôi vốn sinh ra ở xã Hoài Hương (Hoài Nhơn), thời thanh niên cũng làm đủ nghề, sau này về trồng rừng tại Hoài Đức, nhưng rồi công việc này cũng không mang lại kết quả khả quan lắm. Cuối cùng tôi quyết định đến Hoài Ân lập nghiệp và chuyên tâm chăn nuôi. Đầu tiên tôi thả vài trăm con gà, nuôi vài chục con heo, dần dần thấy làm ăn cũng được nên tôi đầu tư lớn hơn. Bây giờ đàn gà của tôi lên đến hàng ngàn con, heo cũng cả trăm con. Tự tôi mày mò tìm hiểu cách nuôi, kỹ thuật nuôi rồi có kinh nghiệm dần. Gà tôi nuôi chủ yếu là gà ta, nuôi theo phương pháp thả vườn…”. Dẫn chúng tôi ra sau nhà, ông Rõ mở cổng trang trại, đàn gà cả ngàn con bay, nhảy xao xác. Ông đưa tay dỡ tấm bạt của dãy trại nhỏ ở cổng vào, rồi giải thích: “Dãy chuồng này tôi nuôi trùn quế chỉ để làm thức ăn cho gà, cho heo. Hàm lượng đạm rất cao từ con trùn quế khiến cho đàn heo, đàn gà của tôi lớn nhanh mà tôi lại giảm được một khoản chi phí rất đáng kể trong việc mua thức ăn cho chăn nuôi…”. Chúng tôi càng bất ngờ hơn khi biết ông Mai Văn Rõ là Trưởng thôn Tân Thịnh, ông chẳng giấu giếm: “Tôi làm kinh tế cho gia đình nhưng cũng là tấm gương để bà con trong thôn noi theo. Mình làm trưởng thôn mà kinh tế không tốt, không bền vững thì nói ai nghe. Cả cái thôn Tân Thịnh này nhà nào cũng chăn nuôi, trong đó chủ yếu là heo và gà thả vườn, ít thì cũng vài trăm con gà, năm bảy con heo; nhiều hơn thì cả ngàn con gà, năm bảy chục con heo…”. “Trong khi tại nhiều địa phương khác, người chăn nuôi phải tính đến việc bỏ nghề thì người dân thôn Tân Thịnh, xã Ân Tường Tây vẫn duy trì tốt đàn gà thả vườn” Khi chúng tôi hỏi về nơi tiêu thụ đàn gà khổng lồ của các trang trại ở đây, ông Rõ trả lời: “Đến lứa xuất chuồng, tôi gọi cho đại lý lên thu mua, họ đưa đi đâu thì chúng tôi không rõ. Vả lại họ cũng không nói để giữ mối bán hàng chứ. Nhưng nghe đâu phần lớn là bán cho các quán gà chỉ, gà thả vườn ở Quy Nhơn hoặc “gà lên mâm” ở Đà Nẵng…  Rời nhà ông Rõ, chúng tôi lại đến nhà vợ chồng anh Đặng Văn Thông và chị Võ Thị Trúc, ở đội 7, thôn Tân Thịnh. Gia đình anh Thông và chị Trúc có 4 người con, tất cả đều đã lớn và thành đạt. Anh Thông tâm sự: “Ở vùng trung du Hoài Ân chăn nuôi là phù hợp nhất. Gia đình tôi làm nghề này hơn 10 năm qua, cũng nhờ nó mà nên cơ nghiệp, nuôi nấng con cái lớn khôn, dựng vợ gả chồng. Giờ tụi nhỏ sống xa nhà, vợ chồng vẫn duy trì nghề. Hiện tại tôi nuôi khoảng 700 con gà, do giá cả ở thời điểm này bấp bênh quá nên không ai dám nuôi nhiều…”. Ông Mai Văn Rõ (phải) với đàn gà trong trang trại mình. Từ cái khó ló… tình kết đoàn Anh Đặng Văn Thông nhớ lại: “Trước đây, nguồn giống gà chúng tôi lấy chủ yếu từ các đại lý ở An Nhơn, Tuy Phước, vài năm gần đây, do nhu cầu con giống ở địa bàn tăng cao nên nhiều cơ sở ấp gà giống mọc lên ngay tại địa phương, bà con chăn nuôi dễ dàng lựa chọn giống. Vì biết rõ nguồn gốc con giống nên việc chăn nuôi cũng đạt năng suất tốt hơn. Ngoài ra, trước đây do chăn nuôi nhỏ lẻ nên phần lớn các hộ gia đình phải mua nguồn thực phẩm cho gà, cho heo qua các đại lý, giá cả khá cao. Sau này các hộ gia đình chấp nhận vay vốn ngân hàng, vài ba gia đình hùn vốn lại lấy nguồn thực phẩm trực tiếp từ công ty. Con giống tốt lấy tại địa phương, nguồn thực phẩm được lấy tận gốc nên chi phí chăn nuôi hạ xuống,  giúp giảm thiểu tối đa khả năng thua lỗ”. Nguyễn Văn Hòa, Trưởng Trạm Khuyến nông huyện Hoài Ân: “Trạm luôn hỗ trợ và chuyển giao công nghệ chăn nuôi cho bà con, tuy nhiên, các hộ gia đình nuôi vẫn còn mang tính nhỏ lẻ, tính bền vững và kế hoạch chăn nuôi không cao. Khi giá cả tăng thì họ nuôi nhiều, giá bấp bênh thì nuôi ít lại. Nhưng có điều là bà con ở Hoài Ân nuôi gà ít dịch bệnh và ít bị thua lỗ”. Qua khảo sát chúng tôi được biết, cách đây ít lâu, gà có giá từ 75.000-80.000 đồng/kg, người chăn nuôi có thể thu lợi từ 4 triệu đến 5 triệu đồng/100 con gà. Tuy nhiên, vào thời điểm này, giá gà chỉ còn từ 60.000-65.000 đồng/kg nên người chăn nuôi lợi nhuận không cao. Thậm chí nếu nuôi không tốt, đàn gà bị hao hụt hơn 10% thì coi như huề vốn hoặc lỗ. Trong khi tại nhiều địa phương khác, người chăn nuôi phải tính đến việc bỏ nghề thì người dân thôn Tân Thịnh, xã Ân Tường Tây vẫn duy trì tốt đàn gà thả vườn. Ngoài việc bà con ở đây biết liên kết với nhau để lấy con giống, mua thực phẩm tận gốc, giảm chi phí sản xuất, nâng cao hiệu quả chăn nuôi còn có nhiều lý do khác mà kỹ thuật chăn nuôi là yếu tố rất quan trọng. Không một chút giấu giếm, chị Võ Thị Trúc cho biết: “Chăn nuôi không chỉ là tích lũy kinh nghiệm mà còn phải cập nhật kiến thức khoa học mới. Nuôi gà hơn 10 năm nay nhưng chưa bao giờ đàn gà của nhà tôi bị dịch bệnh cả. Chẳng phải tôi tài giỏi gì nhưng tôi luôn tuân thủ nghiêm ngặt các quy định về tiêm vắc-xin phòng ngừa và đặc biệt là luôn dọn vệ sinh, khử trùng, tiêu độc chuồng trại định kỳ và thường xuyên…”. Thương hiệu “gà Tân Thịnh” Đi khảo sát hầu hết các điểm chăn nuôi gà ở thôn Tân Thịnh, chúng tôi biết được người chăn nuôi ở vùng này tuyệt đối không nuôi gà lai hoặc gà công nghiệp. Nếu trong đàn gà giống mà họ mua có lọt vào một ít gà lai thì họ cũng làm thịt ăn chứ không bán ra thị trường. Anh Đặng Văn Thông cho hay: “Thịt gà lai, gà công nghiệp ăn bở, không ngon, nên thị trường tiêu dùng không ưa chuộng. Ngược lại, những con gà ta thả vườn đang được các quán ăn ưa chuộng nên giá cao hơn. Vì thế chúng tôi chỉ nuôi gà ta…”. Cũng là gà ta thả vườn, nhưng người dân thôn Tân Thịnh còn đặc biệt chú trọng đến chế độ ăn uống thế nào để thịt gà săn chắc, thơm ngon. Ông Mai Văn Rõ tiết lộ bí quyết: “Nếu cho ăn thực phẩm tinh, chế biến sẵn nhiều, gà sẽ mau lớn và nhanh xuất chuồng, nhưng như thế thịt gà sẽ bở và không ngon. Muốn cho thịt gà ngon, người dân chăn nuôi ở thôn tôi cho vào đó nhiều lúa, bắp. Chế độ dinh dưỡng như thế cộng với không gian là vườn rộng, gà bay nhảy, đi lại nhiều, thịt gà săn, chất lượng được nâng lên cao”. Rõ ràng, người dân chăn nuôi gà thả vườn ở thôn Tân Thịnh ngoài vấn đề lợi nhuận từ chăn nuôi thì họ còn đang ý thức đến một điều lớn lao hơn ấy chính là góp sức mỗi người một chút để “xây dựng thương hiệu” gà thả vườn Tân Thịnh. CÔNG TÂM

Gửi tin nay qua Email In trang

CHAN NUOI BO THIT

Chăn nuôi bò thịt hiệu quả, bền vững

Theo số liệu của Sở NN-PTNT, tổng đàn bò thịt trên địa bàn tỉnh trên 252.400 con, trong đó bò lai chiếm 76%. Hiện cả tỉnh có khoảng 100 ngàn hộ nuôi bò, hộ nuôi từ 1-2 con chiếm phần lớn (61,82%), từ 3-5 con chiếm 32,14%, từ 6-9 con chiếm 5,06%, trên 10 con chiếm 0,98%...

Bò nuôi trong mô hình bò thịt chất lượng cao ở Vĩnh Thạnh. Ảnh: Xuân Dũng

Năm 2014, số lượng bò thịt xuất chuồng 137.158 con, sản lượng thịt bò hơi đạt trên 26.904 tấn, trọng lượng xuất chuồng bình quân trên 196 kg/con. Trọng lượng bình quân bò xuất chuồng không cao do nông dân nuôi nhiều bò sinh sản và bán bê giống từ 6-10 tháng tuổi có trọng lượng từ 80-150 kg/con. Nếu nuôi trên 2 năm tuổi mới xuất bán, trước khi xuất bán vỗ béo khoảng 3 tháng thì trọng lượng đạt từ 300-350 kg/con, hiệu quả kinh tế cao hơn.

Với lợi thế về nguồn thức ăn cho bò chủ yếu là các phụ phẩm nông nghiệp (rơm, rạ, lá cây bắp, thân lá cây đậu phụng sau thu hoạch...), cỏ, các loại thức ăn thô xanh, thức ăn tinh bổ sung chiếm tỉ lệ rất thấp, chi phí chuồng trại và thú y phòng trị bệnh không lớn, sản phẩm tiêu thụ dễ dàng, chăn nuôi bò đã mang lại hiệu quả kinh tế khá cao, tạo công ăn việc làm và thu nhập đáng kể cho người chăn nuôi. Với giá bán hiện nay từ 75.000 - 85.000 đồng/kg bò hơi, người nuôi thu được hàng chục triệu đồng khi bán một con bò. Phương thức chăn nuôi bò tại nông hộ cũng đang chuyển dần từ chăn nuôi quảng canh sang chăn nuôi bán thâm canh và thâm canh, chăn nuôi quy mô trang trại.

Theo Sở NN-PTNT, thời gian tới, để đàn bò trên địa bàn tiếp tục phát triển cả về số lượng và chất lượng, cần đẩy mạnh chương trình cải tạo đàn bò địa phương thông qua phương pháp thụ tinh nhân tạo hoặc phối giống trực tiếp với bò đực giống lai, phát triển giống bò thịt lai có tỉ lệ từ 75% máu ngoại trở lên. Chuyển đổi một số diện tích canh tác sang trồng cây thức ăn cho bò; xây dựng các mô hình trồng cỏ thâm canh năng suất cao. Đào tạo, tập huấn chuyển giao kỹ thuật chăn nuôi bò cho cán bộ khuyến nông và nông dân; đào tạo nâng cao trình độ kỹ thuật và tay nghề đội ngũ dẫn tinh viên và thú y viên cơ sở; khuyến khích hình thành các nhóm hộ chăn nuôi bò (dạng liên minh sản xuất) gắn với thị trường tiêu thụ (dạng chuỗi giá trị gia tăng) nhằm nâng cao sức cạnh tranh của sản phẩm và hiệu quả kinh tế chăn nuôi bò.